Հայտորոշիչ գնահատումը ուսումնառությունից առաջ իրականացվող գնահատում է, որի նպատակը ոչ թե սովորողի գնահատականը որոշելն է, այլ բացահայտելը՝ նոր թեման յուրացնելու համար անհրաժեշտ ինչ գիտելիքներ, հասկացություններ և մտածական գործողություններ են արդեն ձևավորված, և որտեղ կան բացեր կամ թյուրըմբռնումներ։ Դա ուսուցչին հնարավորություն է տալիս ուսուցումը սկսելու սովորողի իրական մեկնարկային կետից։